Ceny złota wzrosły czterokrotnie w ciągu ostatniej dekady, stając się fundamentem portfeli inwestycyjnych w dobie napięć geopolitycznych. Rekordowy moment nastąpił 29 stycznia, gdy cena uncji trojańskiej osiągnęła historyczny poziom 5600 dolarów, by w niedzielę ustabilizować się nieco poniżej progu 5000 dolarów. Ten gwałtowny skok zainteresowania kruszcem to bezpośrednia reakcja rynku na wahające się warunki ekonomiczne.
Kluczem do zrozumienia wyceny złota jest rozróżnienie między masą a próbą. W handlu metalami szlachetnymi stosuje się uncję trojańską (oz t), która wynosi dokładnie 31,1035 grama (w odróżnieniu od zwykłej uncji ważącej 28,35 g).
Przy obecnej cenie rzędu 5000 dolarów za uncję, jeden gram czystego złota jest wart około 160 dolarów. Oznacza to, że standardowa sztabka inwestycyjna o wadze 400 uncji trojańskich (12,44 kg) to koszt rzędu 2 milionów dolarów. Czystość kruszcu mierzona jest w karatach (K):
24K (99,9% czystości): Najmiększe, intensywnie pomarańczowe, stosowane głównie w sztabkach i monetach bulionowych.
22K (91,6%): Wykorzystywane w luksusowej biżuterii, odporne na matowienie.
18K (75%): Złoty środek między trwałością a szlachetnym wyglądem (często oznaczane symbolem 750).
9K (37,5%): Najwyższa trwałość, stosowane w niedrogiej biżuterii użytkowej.
Dekada wzrostów: Od standardu złota do wolnego rynku
Historia wartości złota jest nierozerwalnie związana z dolarem amerykańskim. Do 1971 roku (prezydentura Richarda Nixona) dolar był sztywno powiązany z kruszcem. Wcześniej, w latach 1834–1933, uncję złota można było wymienić na 20 dolarów. Podczas Wielkiego Kryzysu w 1933 roku cenę podniesiono do 35 dolarów, by pobudzić gospodarkę. Od momentu uwolnienia kursu w 1971 roku, wartość metalu dyktują siły rynkowe. Efekt? W ciągu ostatnich 10 lat cena wzrosła z 1250 dolarów w 2016 roku do obecnych okolic 5000 dolarów.
Globalny ranking rezerw: Kto trzyma klucze do skarbca?
Złoto pozostaje kluczowym elementem stabilności walutowej państw. Na czele globalnych rezerw niezmiennie stoją USA, posiadające aż 8133 tony kruszcu – to niemal tyle, co trzy kolejne kraje w rankingu razem wzięte. Na podium znajdują się również Niemcy (3350 ton) oraz Włochy (2451 ton).
Cena złota na rynkach lokalnych zależy nie tylko od globalnych notowań na giełdach w Londynie czy Nowym Jorku, ale także od polityki fiskalnej. Podczas gdy Indie nakładają 3% podatku GST, kraje takie jak Wielka Brytania czy Zjednoczone Emiraty Arabskie zdejmują obciążenia podatkowe z inwestycji w złoto, promując je jako kluczowy instrument ochrony kapitału.