Przyjęcie rezolucji przez 55 państw członkowskich UA to krok wykraczający poza symbolikę. To próba zbudowania jednolitego frontu prawnego i moralnego, który ma wymusić na dawnych mocarstwach kolonialnych nową formę odpowiedzialności.
1. Nowe definicje prawne
Rezolucja UA wprowadza jednoznaczne kwalifikacje czynów, które do tej pory w dyskursie międzynarodowym często określano mianem „historycznych niesprawiedliwości”:
Kolonializm jako ludobójstwo: Dokument uznaje kolonizację nie tylko za system polityczny, ale za zbrodnię przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo wymierzone w kulturę i populację narodów afrykańskich.
Niewolnictwo i deportacja: Transatlantycki handel niewolnikami został sklasyfikowany jako systemowa zbrodnia o charakterze ludobójczym.
Uznanie międzynarodowe: UA ogłosiła, że będzie dążyć do tego, aby te definicje zostały zaakceptowane przez ONZ i inne trybunały międzynarodowe, co może otworzyć drogę do nowych roszczeń reparacyjnych.
2. Afrykański Dzień Hołdu: 30 listopada
Aby utrwalić pamięć o ofiarach, państwa członkowskie ustanowiły nowy dzień pamięci:
Nazwa: „Afrykański Dzień Hołdu dla Afrykańskich Męczenników i Ofiar Transatlantyckiego Handlu Niewolnikami, Kolonizacji i Apartheidu”.
Cel: Edukacja młodych pokoleń oraz stworzenie wspólnej platformy do monitorowania postępów w procesach dekolonizacji mentalnej i ekonomicznej.
3. Solidarność z Palestyną
Przewodniczący Mahmoud Ali Youssouf mocno połączył walkę z kolonializmem w Afryce z obecną sytuacją na Bliskim Wschodzie:
Mocna retoryka: Użycie sformułowania o „eksterminacji narodu palestyńskiego” stawia UA w opozycji do polityki wielu krajów zachodnich wspierających Izrael.
Geopolityka: To potwierdzenie, że Afryka pod przewodnictwem UA chce odgrywać rolę lidera Globalnego Południa, broniącego narodów walczących o samostanowienie.
4. Skutki dla relacji z Europą i USA
Rezolucja ta może znacząco skomplikować dialog z Zachodem:
Kwestia reparacji: Uznanie kolonializmu za ludobójstwo drastycznie wzmacnia argumenty prawne krajów afrykańskich domagających się odszkodowań od np. Niemiec, Belgii, Francji czy Wielkiej Brytanii.
Plan Mattei i inne inwestycje: Włochy czy Chiny, które próbują budować nowe relacje z Afryką (np. ogłoszone właśnie przez Xi Jinpinga zniesienie ceł), mogą wykorzystać tę rezolucję jako narzędzie do osłabienia pozycji tych mocarstw, które obciążone są przeszłością kolonialną.