PRETORIA/LUSAKA, 18 lutego 2026 r. – Pół roku po śmierci Edgara Lungu, byłego prezydenta Zambii, jego szczątki wciąż spoczywają w południowoafrykańskiej kostnicy. To, co miało być państwową ceremonią, przerodziło się w mroczny thriller prawno-polityczny, w którym głównymi wątkami są oskarżenia o morderstwo, zacięta rywalizacja polityczna i międzynarodowy spór o jurysdykcję nad ciałem.
Śledztwo w sprawie otrucia: Fakt czy gra na zwłokę?
Południowoafrykańska Służba Policyjna (SAPS) prowadzi intensywne dochodzenie w sprawie rzekomego otrucia Lungu podczas jego leczenia w Pretorii w czerwcu 2025 roku.
Stanowisko rodziny: Zespół prawny Mashele Attorneys kategorycznie odrzuca tezę o otruciu, nazywając ją „bezpodstawną”. Rodzina sugeruje, że dochodzenie może być wykorzystywane jako narzędzie do dalszego opóźniania prywatnego pochówku i repatriacji.
Milczenie policji: SAPS odmawia podania szczegółów, określając sprawę jako „wyjątkowo delikatną”. Każdy twardy dowód na ingerencję osób trzecich w śmierć byłego przywódcy mógłby wywołać potężny kryzys dyplomatyczny między RPA a Zambią.
Status szczątków: Na mocy nakazów Sądu Najwyższego ciało pozostaje pod ścisłą ochroną w zakładzie pogrzebowym. Nie może zostać wydane do czasu rozwiązania skomplikowanych postępowań śledczych i prawnych.
Batalia o miejsce spoczynku: Państwowy honor kontra prywatna wola
Spór o ciało Lungu to de facto przedłużenie jego politycznej walki z obecnym prezydentem Zambii, Hakainde Hichilemą, z którym przegrał wybory w 2021 roku.
Z jednej strony, rząd w Lusace domaga się powrotu szczątków do kraju, by zorganizować oficjalny pogrzeb z państwowymi honorami. Z drugiej strony, wdowa i rodzina zmarłego stanowczo się temu sprzeciwiają. Twierdzą, że Lungu wyraził przed śmiercią życzenie prywatnego pochówku w RPA i kategorycznie nie chciał, aby jego polityczny rywal odgrywał jakąkolwiek rolę w uroczystościach żałobnych.
Choć w sierpniu 2025 roku sąd w RPA orzekł, że ciało powinno wrócić do Zambii, wdowa złożyła apelację do Sądu Najwyższego w Bloemfontein. Ten ruch skutecznie „zamroził” sprawę na kolejne miesiące.
Analiza biznesowo-polityczna:
Koszt procedur: Przechowywanie zwłok w warunkach podwyższonego bezpieczeństwa oraz wielomiesięczne procesy w RPA generują ogromne koszty prawne i logistyczne, obciążające zarówno rodzinę, jak i budżet państwa Zambii.
Stabilność Zambii: Przedłużająca się niepewność podsyca teorie spiskowe w Lusace, co może prowadzić do niepokojów społecznych wśród zwolenników opozycyjnego Frontu Patriotycznego (PF), partii założonej przez Lungu.
Precedens prawny: Sprawa ta ustanawia istotny precedens w prawie międzynarodowym dotyczący tego, czyje prawo do dysponowania ciałem byłego przywódcy jest nadrzędne: państwa, którego był obywatelem, czy rodziny przebywającej za granicą.
Źródło: https://www.africanews.com/2026/02/18/family-rejects-poisoning-claims-in-edgar-lungu-case/