Wiedeń, 22 lutego 2026 r. – Szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA), Rafael Grossi, przedstawił krytyczną ocenę obecnego stanu bezpieczeństwa globalnego. W obliczu trwającego konfliktu na Ukrainie oraz rosnących napięć w innych punktach zapalnych, dyrektor generalny ostrzega, że świat znajduje się w punkcie zwrotnym najbardziej niebezpiecznych kalkulacji strategicznych od dekad.
Ryzyko eskalacji: Grossi podkreśla, że tradycyjne mechanizmy dyplomatyczne osiągają swoje granice. Kluczowym wyzwaniem pozostaje utrzymanie integralności fizycznej obiektów nuklearnych w strefach aktywnych działań wojennych oraz zapobieganie incydentom o skutkach transgranicznych.
Wiarygodność nadzoru: Szef MAEA broni skuteczności Agencji, jednocześnie przyznając, że bez silniejszego mandatu politycznego, nadzór techniczny staje się coraz trudniejszy w świecie zdominowanym przez jednostronne decyzje mocarstw.
Ambicje przywódcze i postulat reformy ONZ
Rafael Grossi, będący oficjalnym kandydatem na stanowisko Sekretarza Generalnego ONZ, odniósł się bezpośrednio do zarzutów o nieskuteczność i osłabienie struktur międzynarodowych.
System pod presją: Krytycy opisują ONZ jako organizację coraz bardziej sparaliżowaną przez weta i podziały. Grossi wskazuje, że system nie tyle się rozpada, co wymaga głębokiej reformy strukturalnej, aby odzyskać zdolność do zapobiegania wojnom, a nie tylko zarządzania ich skutkami.
Nowa wizja organizacji: Jako kandydat na następcę obecnego przywództwa, Grossi promuje podejście oparte na „dyplomacji aktywnej” i wzmocnieniu agencji technicznych, które – wzorem MAEA – mogą pełnić rolę stabilizatorów w okresach politycznego impasu.
Perspektywa 2026: Rozpad czy przebudowa?
Debata wokół kandydatury Grossiego zbiega się z rosnącym sceptycyzmem wobec porządku globalnego ustanowionego po II wojnie światowej.
Pytanie o skuteczność: Czy ONZ nadal może zapobiegać konfliktom? Grossi sugeruje, że porządek globalny nie rozpada się bezpowrotnie, ale przechodzi gwałtowną transformację, w której instytucje muszą albo się dostosować, albo stać się nieistotne.
Bezpieczeństwo energetyczne: W swojej analizie szef MAEA łączy bezpieczeństwo nuklearne z globalną stabilnością energetyczną, wskazując, że ochrona technologii atomowej jest fundamentem dla przewidywalności rynków w nadchodzących latach.