KATMANDU, 2 marca 2026 r. – Nepal wkracza w ostatnią fazę kampanii wyborczej, która może przynieść najbardziej radykalną zmianę pokoleniową w historii tej himalajskiej republiki. W poniedziałek tymczasowa premier Sushila Karki wezwała 19 milionów uprawnionych do głosowania do masowego udziału w wyborach, określając obecną sytuację kraju jako „złożoną i delikatną”. Wybory te mają zastąpić rząd tymczasowy, powołany po tragicznych zamieszkach z września 2025 roku, w których zginęło 77 osób.
Fakty i liczby: Wybory 2026
Data głosowania: Czwartek, 5 marca 2026 r.
Struktura parlamentu: 275 miejsc w Izbie Reprezentantów (165 wybieranych bezpośrednio, 110 proporcjonalnie).
Demografia kandydatów: Ponad 3400 osób ubiega się o mandaty bezpośrednie; aż 40% kandydatów ma poniżej 35 lat.
Nowi wyborcy: 800 000 osób zagłosuje po raz pierwszy, reprezentując tzw. Pokolenie Z, które doprowadziło do upadku poprzedniego rządu.
Główne pola bitwy: Raper kontra Marksista
Najbardziej symbolicznym starciem tych wyborów jest pojedynek w okręgu Jhapa-5, gdzie krzyżują się wpływy starej gwardii i nowej fali politycznej.
KP Sharma Oli (74 lata): Lider marksista, dominujący na scenie od dwóch dekad. Oskarża młodych o „anarchię” i próbuje odzyskać władzę po zeszłorocznym odsunięciu ze stanowiska premiera.
Balendra „Balen” Shah (35 lat): Były burmistrz Katmandu i popularny raper. Symbol zmian, obiecuje walkę z wszechobecną korupcją i usprawnienie administracji państwowej.
Gagan Thapa (49 lat): Nowy lider Kongresu Nepalskiego, który próbuje pozycjonować się jako pomost między energią młodych a doświadczeniem, dążąc do zakończenia ery „klubu starców”.
„Głównym żądaniem Pokolenia Z jest dobre zarządzanie, ponieważ w kraju panuje wysoki poziom korupcji” – zadeklarował Balen Shah podczas ostatniego wiecu.
Kontekst społeczno-gospodarczy: Nepal w fazie przejścia
Gospodarka Nepalu boryka się z wysoką inflacją i brakiem perspektyw dla młodych, co wypchnęło ludzi na ulice we wrześniu 2025 roku. Premier Karki, była prezeska Sądu Najwyższego, podkreśliła w orędziu, że jej głównym zadaniem było wyprowadzenie kraju z fazy przemocy z powrotem na ścieżkę konstytucyjną.
Ostatni dzień kampanii zbiega się z przygotowaniami do Holi, hinduskiego święta kolorów. Kandydaci wykorzystują atmosferę święta, by przyciągnąć wyborców, jednak analitycy ostrzegają: kolorowe wiece mogą nie przynieść jednoznacznego rozstrzygnięcia. Przewiduje się, że żadna z partii nie uzyska samodzielnej większości, co zwiastuje trudne negocjacje koalicyjne.
Analiza: Ryzyko i nadzieja
Nepal stoi przed szansą na stabilizację, ale obecność młodych, bezkompromisowych kandydatów może również oznaczać okres parlamentarnej niestabilności. Jeśli weterani tacy jak Oli utrzymają wpływy, napięcia społeczne mogą powrócić. Z kolei zwycięstwo młodych reformatorów postawi przed nimi brutalne wyzwanie: jak uzdrowić gospodarkę w warunkach długu i geopolitycznych nacisków wielkich sąsiadów (Indii i Chin).