W czwartek, 12 lutego 2026 roku, prezydent Cyril Ramaphosa ogłosił historyczną decyzję o rozmieszczeniu Południowoafrykańskich Narodowych Sił Obrony (SANDF) w celu bezpośredniego wsparcia policji (SAPS). Decyzja ta zapadła w momencie, gdy zorganizowana przestępczość zaczęła realnie zagrażać fundamentom demokratycznym i gospodarczym kraju, przekraczając zdolności operacyjne cywilnych służb mundurowych.
Skala kryzysu: „Zatrważające statystyki”
Sytuacja w Republice Południowej Afryki osiągnęła punkt krytyczny, co zmusiło władze do sięgnięcia po środki ostateczne. Statystyki z początku 2026 roku malują obraz kraju w głębokim kryzysie bezpieczeństwa:
Bilans ofiar: Kraj odnotowuje średnio 60 morderstw dziennie, co plasuje go w czołówce najbardziej niebezpiecznych państw świata poza strefami otwartych konfliktów zbrojnych.
Brutalne wojny gangów: Narastająca przemoc, szczególnie w prowincji Western Cape, jest napędzana przez międzynarodowe kartele narkotykowe walczące o wpływy w portach i na terytoriach miejskich.
Nielegalne wydobycie: Sektor górniczy, będący filarem gospodarki, jest destabilizowany przez tzw. Zama Zamas. Uzbrojone grupy nielegalnych górników doprowadzają do masowych strzelanin, które paraliżują wydobycie złota i platyny.
Strategia „Zero Tolerancji”
Prezydent Ramaphosa podkreślił, że era „delikatnego” traktowania przestępców dobiegła końca. Nowa strategia opiera się na intensyfikacji działań i zwiększeniu siły ognia państwa:
Wsparcie wojskowe (SANDF): Armia ma przejąć zabezpieczanie obszarów o najwyższym ryzyku i ochronę infrastruktury krytycznej, co pozwoli policji skupić się na działaniach wywiadowczych i śledczych.
Masowa rekrutacja: Plan zakłada włączenie do służby 5500 nowych funkcjonariuszy policji jeszcze w 2026 roku, aby zwiększyć obecność państwa w tzw. „strefach bezprawia”.
Uderzenie w fundamenty syndykatów: Celem są nie tylko bezpośredni sprawcy przemocy, ale przede wszystkim struktury finansowe i logistyczne grup przestępczych, które infiltrują sektor publiczny i prywatny.
„Przestępczość zorganizowana jest obecnie najbardziej bezpośrednim zagrożeniem dla naszej demokracji, naszego społeczeństwa i naszego rozwoju gospodarczego. Nie będzie bezkarności za akty korupcji i przemocy.” – Cyril Ramaphosa, luty 2026.
Wyzwania i ryzyka operacyjne
Mimo determinacji rządu, eksperci ds. bezpieczeństwa wskazują na istotne ryzyka związane z wyprowadzeniem armii na ulice. Żołnierze, szkoleni do walki z wrogiem zewnętrznym, nie posiadają kompetencji w zakresie deeskalacji napięć w kontaktach z cywilami, co może prowadzić do nadużyć praw człowieka.
Kluczowym problemem pozostaje również trwałość tego rozwiązania. Sama obecność wojska może stłumić przemoc doraźnie, ale bez głębokich reform społecznych – walki z rekordowym bezrobociem i biedą – syndykaty przestępcze szybko odzyskają wpływy po wycofaniu jednostek SANDF do koszar.