UVIRA/KINSZASA, 23 lutego 2026 r. – Nadzieje na stabilizację we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga (DRK) zostały po raz kolejny zniweczone. Mimo zawieszenia broni zaproponowanego zaledwie tydzień temu przez prezydenta Angoli, João Lourenço, w regionie wybuchły krwawe starcia między armią rządową a rebeliantami z ugrupowania AFC-M23.
Wzajemne oskarżenia: Kinszasa zarzuca rebeliantom wykorzystywanie dyplomacji jako zasłony dymnej dla wzmacniania pozycji militarnej i grabieży surowców na rzecz Rwandy. Z kolei koordynator M23, Corneille Nangaa, twierdzi, że to reżim w Kinszasie traktuje wojnę jako „biznes” i celowo łamie rozejm, by uniknąć reform.
Nowe ogniska zapalne: Grupy społeczeństwa obywatelskiego donoszą o starciach w miejscowości Lemera oraz o walkach sprzymierzonych z rządem sił Wazalendo z bojownikami Twirwaneho, wspieranymi przez M23.
Stanowisko lokalnych władz: Kifara Kapenda Kyk’y, burmistrz miasta Uvira, podkreślił, że rząd dąży do pokoju, podczas gdy rebelianci są nastawieni wyłącznie na ekspansję terytorialną.
Kryzys humanitarny: Cywile zakładnikami konfliktu
Gwałtowne wznowienie działań wojennych zmusiło kolejne tysiące rodzin do ucieczki, pogłębiając i tak dramatyczną sytuację w obozach dla uchodźców w okolicach Uviry.
Głos wysiedlonych: „Za każdym razem ogłaszane są zawieszenia broni, ale nie ma rozwiązania. Wczoraj znów walczyli w Lemerze” – relacjonuje Devota Mwadjuma, jedna z tysięcy osób, które straciły dach nad głową.
Apel o pokój: Uchodźcy, tacy jak Bernadette Shalulo, wzywają władze do zaprzestania walk, co umożliwiłoby im powrót do rolnictwa i normalnego życia. „Prosimy władze, aby usiadły razem i znalazły rozwiązanie” – apeluje kobieta z prowizorycznego obozu.
Brak stabilizacji: Eksperci zauważają, że „spiralna niepewność” we wschodniej DRK staje się normą, a kolejne umowy o zawieszeniu broni mają coraz krótszy termin ważności.
Perspektywa 2026: Dyplomacja w impasie
Mimo trwających wysiłków dyplomatycznych podejmowanych przez Unię Afrykańską, pokój na wschodzie DRK pozostaje niezwykle kruchy.
Strategia Gomy: Deklaracje M23 o gotowości do wejścia do Gomy (stolicy prowincji Kiwu Północne) wskazują na przygotowania do ofensywy na dużą skalę, co może doprowadzić do całkowitego zerwania rozmów pokojowych.
Rola państw ościennych: Kluczowym elementem pozostaje rola Rwandy i Angoli. Podczas gdy Angola stara się pełnić rolę mediatora, Kinszasa nieustannie oskarża Kigali o bezpośrednie wspieranie rebelii M23.
Przyszłość rozejmu: Bez realnych mechanizmów monitorowania zawieszenia broni i wywarcia presji na obie strony konfliktu, sytuacja we wschodniej DRK będzie ewoluować w stronę otwartej wojny totalnej w regionie Wielkich Jezior.