AKRA, 26 lutego 2026 r. – Sektor kakaowy w Ghanie, stanowiący fundament gospodarki narodowej i dostarczający połowę światowej produkcji ziaren, znalazł się w stanie głębokiej zapaści finansowej. Stowarzyszenie Licencjonowanych Kupców Kakao (LBC) ujawniło w czwartek skalę zadłużenia, które paraliżuje łańcuch dostaw i zagraża egzystencji miliona rolników.
Pętla zadłużenia i zapaść rynkowa
Prezes Stowarzyszenia, Samuel Adimado, przedstawił dramatyczne dane obrazujące kryzys płynności. Opóźnienia w płatnościach ze strony państwowego regulatora, Ghana Cocoa Board (Cocobod), zmusiły kupców do zaciągania wysokooprocentowanych pożyczek komercyjnych.
Zadłużenie wobec banków: 7–8 mld cedi (ok. 650–750 mln USD).
Zadłużenie wobec rolników: Dodatkowe 205–234 mln USD.
Zablokowane zbiory: Choć kupcy dostarczyli już 580 000 ton ziaren, kolejne 70 000 ton gnije na polach, ponieważ brakuje środków na ich transport i skup.
Przyczyny kryzysu: Pogoda, choroby i błędy zarządcze
Analitycy wskazują na splot niefortunnych czynników naturalnych oraz kontrowersyjnych decyzji politycznych:
Czynniki naturalne: Dwa sezony słabych zbiorów spowodowane anomaliami pogodowymi oraz rozprzestrzenianiem się chorób drzew kakaowych.
Krach cenowy: Gwałtowny spadek cen kakao na rynkach światowych – z rekordowych 12 000 USD za tonę w 2024 roku do ok. 4 000 USD obecnie.
Zarzuty wobec Cocobod: Kupcy oskarżają regulatora o marnotrawienie funduszy na cele niezwiązane z rolnictwem, m.in. na kosztowną budowę dróg, co wydrenowało rezerwy przeznaczone na wypłaty dla producentów.
Reakcja rządu: Drastyczne cięcia i reformy
Minister finansów Cassiel Ato Forson ogłosił pakiet ratunkowy, który ma przywrócić „natychmiastową płynność” w systemie, choć wiąże się on z bolesnymi wyrzeczeniami dla rolników.
Obniżka cen skupu: Cena na bramach gospodarstw (farmgate price) została obniżona o blisko 30%, do poziomu 3 580 USD za tonę, aby dostosować ją do realiów międzynarodowych.
Gwarancje dla rolników: Rząd deklaruje, że producenci otrzymają co najmniej 70% ceny eksportowej.
Restrukturyzacja długu: Parlament ma rozpatrzyć wniosek o przedłużenie spłaty zadłużenia Cocobod oraz reformę modelu finansowania poprzez lokalne rynki długu.
Sytuacja w Ghanie jest bacznie obserwowana przez globalnych producentów czekolady, gdyż destabilizacja w Akrze bezpośrednio wpływa na światowe łańcuchy dostaw i ceny produktów konsumpcyjnych w 2026 roku.
Źródło: https://www.africanews.com/2026/02/26/ghanas-cocoa-crisis-deepens-as-buyers-owe-banks-750-million/