Domingos Simões Pereira, postać centralna dla historii niepodległościowej Gwinei Bissau, znalazł się w paradoksalnej sytuacji: jest badany pod kątem spisków puczowych przez oficerów, którzy sami przejęli władzę w wyniku przewrotu zaledwie kilka miesięcy wcześniej.
Zarzuty i ramy czasowe podejrzeń
Armia opiera swoje przesłuchania na domniemanym udziale Pereiry w dwóch falach niestabilności, które wstrząsnęły krajem w ostatnich latach:
Spisek z końcówki 2023 roku: Chodzi o wydarzenia z grudnia 2023 r., które ówczesny prezydent Embaló określił mianem próby puczu, co doprowadziło do rozwiązania parlamentu.
Wydarzenia z października 2025 roku: Krótko przed ostatecznym obaleniem Embaló w listopadzie, miało dojść do kolejnej próby destabilizacji, w którą według wojskowych zamieszany był Pereira.
Brak formalnych aktów oskarżenia: Mimo „wielu podejrzeń”, o których mówi prokuratura wojskowa, do tej pory nie przedstawiono twardych dowodów wiążących lidera PAIGC z bezpośrednim planowaniem działań zbrojnych.
Izolacja lidera PAIGC
Od czasu uwolnienia z aresztu wojskowego pod koniec stycznia 2026 roku, Pereira żyje w warunkach ścisłej izolacji:
Areszt domowy: Jego rezydencja jest monitorowana, a on sam ma zakaz kontaktowania się z mediami i zwolennikami.
Śledztwa finansowe: Równolegle z zarzutami o zdradę stanu, władze prowadzą dochodzenia w sprawie nieprawidłowości finansowych, co jest częstą metodą dyskredytacji liderów politycznych w regionie.
Symboliczne uderzenie w PAIGC: Zamknięcie siedziby partii i spór o flagę narodową (której barwy są tożsame z barwami PAIGC) to próba wymazania wpływów partii, która rządziła krajem przez dekady.
Kontekst regionalny: „Pas zamachów stanu”
Sprawa Pereiry nie jest odosobnionym przypadkiem. Gwinea Bissau wpisuje się w szerszy trend destabilizacji Afryki Zachodniej:
Rola wojska: Od uzyskania niepodległości w 1974 roku, żaden wybrany prezydent nie ukończył pełnej kadencji bez ingerencji armii lub próby zamachu.
Reakcja międzynarodowa: Unia Afrykańska oraz ECOWAS (Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej) nałożyły sankcje na liderów puczu z listopada 2025 roku, jednak ich wpływ na postępowanie wobec Pereiry pozostaje znikomy.