Pekin/Doha, 21 lutego 2026 r. (Xinhua) – W Światowym Dniu Języka Ojczystego dane operacyjne z baz takich jak Ethnologue wskazują na postępującą konsolidację globalnej komunikacji. Podczas gdy świat posługuje się ponad 7000 języków, kapitał komunikacyjny jest drastycznie skoncentrowany w rękach kilku potęg.
Angielski jako waluta globalna: Z 1,5 miliarda użytkowników w 186 krajach, angielski dominuje jako drugie lub trzecie narzędzie komunikacji dla 80% swoich użytkowników.
Mandaryński – potęga native speakerów: Dzięki populacji Chin, mandaryński pozostaje największym językiem pod względem liczby rodzimych użytkowników (blisko 1,2 mld), stanowiąc fundament handlowy Azji.
Top 5 języków świata: Ranking zamykają hindi (609 mln), hiszpański (559 mln) i standardowy arabski (335 mln), które łącznie z liderami obsługują większość globalnych transakcji i przepływu informacji.
Systemy pisma: Łacina jako standard technologiczny
Analiza systemów zapisu pokazuje przewagę alfabetu łacińskiego, który stał się domyślnym standardem dla ponad 70% ludności świata. Z 293 znanych pism, w użyciu pozostaje 156, co świadczy o postępującej unifikacji graficznej napędzanej przez technologie cyfrowe i media społecznościowe.
Kapitał zagrożony: 3000 języków walczy o przetrwanie
Podczas gdy języki instytucjonalne (używane przez rządy i media) stanowią zaledwie 7% ogółu, aż 44% wszystkich języków (3193) jest obecnie zagrożonych wymarciem. Zjawisko to jest napędzane przez procesy ekonomiczne – użytkownicy porzucają rdzenną mowę na rzecz języków dominujących, aby uzyskać lepszy dostęp do edukacji i rynku pracy.
Skala zagrożenia: * 1431 języków ma mniej niż 1000 użytkowników.
110 języków posiada mniej niż 10 użytkowników, co czyni ich zniknięcie niemal nieuchronnym w najbliższych latach.
Geografia ryzyka: 80% zagrożonych języków koncentruje się w zaledwie 25 krajach. Najtrudniejsza sytuacja panuje w Oceanii, a następnie w Azji i Afryce.
Case Study: Od uśpienia do rewitalizacji
Mimo pesymistycznych prognoz, niektóre regiony wdrażają skuteczne strategie ratunkowe, traktując język jako unikalny zasób tożsamościowy.
Kornwalijski (Europa): Przykład udanego „powrotu z zaświatów” – uznany za wymarły, dzięki programom rewitalizacji stał się językiem ojczystym dla 563 osób.
Yugambeh (Oceania): Wykorzystanie aplikacji mobilnych pozwoliło na skuteczne dotarcie do młodszego pokolenia, łącząc tradycję z nowoczesną konsumpcją treści.
Języki Izolowane (Ameryka/Azja): Przykłady takie jak boliwijski Leco czy japoński Ainu pokazują krytyczny stan języków nieposiadających „krewnych”, gdzie śmierć ostatnich seniorów oznacza bezpowrotną utratę całych systemów wiedzy.
Perspektywa ekonomiczna: Koszt utraty różnorodności
Utrata języka to nie tylko strata kulturowa, ale także erozja lokalnej wiedzy o ekosystemach i tradycyjnych technologiach. Inwestycje w cyfryzację języków zagrożonych stają się nowym sektorem dla firm technologicznych, które widzą w nich niszowe rynki dla AI i narzędzi translacyjnych.
Źródło: https://www.aljazeera.com/news/2026/2/21/where-are-the-most-endangered-languages-in-the-world