Pekin, 20 lutego 2026 r. – Naukowcy z Uniwersytetu Tsinghua ogłosili opracowanie modelu sztucznej inteligencji ASTERIS, który pozwala dostrzec sygnały astronomiczne dotąd niemożliwe do zarejestrowania. Wykorzystując optykę obliczeniową i algorytmy AI, zespół badawczy stworzył narzędzie zdolne do identyfikacji galaktyk oddalonych o ponad 13 miliardów lat świetlnych, co daje wgląd w okres formowania się pierwszych struktur we wszechświecie.
-
Model ASTERIS (Astronomical Spatiotemporal Enhancement and Reconstruction for Image Synthesis) radykalnie zwiększa głębokość detekcji o 1,0 magnitudę.
-
Dzięki nowej technologii teleskopy mogą wykrywać obiekty 2,5 razy słabsze niż przy użyciu tradycyjnych metod.
-
Wyniki badań, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Science, wskazują na potencjał modelu jako uniwersalnej platformy dla wszystkich współczesnych obserwatoriów kosmicznych.
Technologia odszumiania czasoprzestrzennego
Kluczowym wyzwaniem w astronomii głębokiego kosmosu jest szum tła nieba oraz promieniowanie cieplne samych instrumentów, które maskują ultracienkie sygnały z odległych galaktyk. Tradycyjne metody uśredniania ekspozycji zawodziły tam, gdzie szum zmieniał się dynamicznie. ASTERIS rozwiązuje ten problem poprzez nowatorskie podejście do danych jako trójwymiarowej objętości czasoprzestrzennej.
-
Zastosowanie techniki „samonadzorowanego odszumiania czasoprzestrzennego” do danych z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) pozwoliło na rozszerzenie zasięgu obserwacji od światła widzialnego aż po średnią podczerwień.
-
Fotometryczny adaptacyjny mechanizm przesiewania precyzyjnie odróżnia szum od rzeczywistych sygnałów gwiazd, co pozwala na rekonstrukcję obrazów z najwyższą wiernością.
Potrojona liczba odkryć: Nowe spojrzenie na ewolucję kosmosu
Praktyczne zastosowanie modelu przyniosło natychmiastowe efekty naukowe. Zespół profesora Cai Zhenga zidentyfikował ponad 160 kandydatów na galaktyki o wysokim przesunięciu ku czerwieni, pochodzących z okresu zaledwie 200–500 milionów lat po Wielkim Wybuchu.
-
Liczba odkryć galaktyk z okresu „Kosmicznego Świtu” uległa potrojeniu w stosunku do wcześniejszych analiz tych samych zestawów danych.
-
Model jest kompatybilny z wieloma platformami, co otwiera drogę do ponownego przetworzenia ogromnych archiwów danych z dotychczasowych misji kosmicznych.
Przyszłość astronomii: Ciemna materia i egzoplanety
Eksperci przewidują, że ASTERIS stanie się standardem w teleskopach nowej generacji. Możliwość „wyciągania” sygnałów z szumu ma kluczowe znaczenie dla rozwiązania największych zagadek współczesnej nauki, takich jak natura ciemnej materii i energii czy poszukiwanie oznak życia na odległych egzoplanetach.
-
Profesor Dai Qionghai z Uniwersytetu Tsinghua zaznacza, że technologia ta pozwala na odzyskanie danych, które wcześniej uznawano za bezpowrotnie utracone pod warstwą zakłóceń.
-
Uniwersalność modelu sprawia, że może on wspierać zarówno misje orbitujące wokół Ziemi, jak i sondy wysyłane w odległe rejony układu słonecznego.
Źródło: https://english.news.cn/20260220/41d8f76ebf8e47b4913e9ee454f5ff6e/c.html
