Moskwa/Bamako, 21 lutego 2026 r. (Xinhua) – Nowe, zakrojone na szeroką skalę śledztwo międzynarodowych konsorcjów dziennikarskich ujawniło radykalną zmianę w strukturze rosyjskich operacji w Afryce. Po rozwiązaniu Grupy Wagnera, kontrolę nad jej najbardziej efektywnymi narzędziami wpływu politycznego i dezinformacji przejęła Służba Wywiadu Zagranicznego (SWR). Ruch ten oznacza przejście od modelu „prywatnej armii” do pełnej instytucjonalizacji rosyjskiej obecności hybrydowej na kontynencie.
Przejęcie „Firmy”: SWR nadzoruje obecnie jednostkę znaną jako Africa Politology (lub „The Company”), składającą się z około 100 wysokiej klasy konsultantów, prawników i specjalistów od PR.
Geograficzny zasięg: W latach 2024-2025 zespoły SWR zostały rozmieszczone w rekordowej liczbie państw, w tym w Mali, Burkinie Faso, Nigrze, Sudanie, Libii, a nawet w krajach Ameryki Łacińskiej, takich jak Argentyna i Boliwia.
Zasoby finansowe: Ujawnione dokumenty wskazują, że budżet operacyjny na działania dezinformacyjne i lobbingowe w 2024 roku wyniósł blisko 7,3 miliona dolarów, co daje średnio 750 tys. dolarów miesięcznie na samo kreowanie narracji.
Strategia „Długiej Gry”: Dezinformacja i lobbing legislacyjny
Operacje SWR wykraczają daleko poza tradycyjne doradztwo wojskowe, które w dużej mierze przejął podległy Ministerstwu Obrony Korpus Afrykański. Wywiad zagraniczny skupia się na „miękkiej” sile rażenia, która ma trwale zmienić architekturę polityczną regionu.
Inżynieria sojuszy: Sukcesem SWR jest wsparcie dla powstania Sojuszu Państw Sahelu (AES) (Mali, Burkina Faso, Niger), który zerwał więzi z blokiem ECOWAS i Zachodem, stając się kluczowym przyczółkiem Moskwy.
Infiltracja prawna: Śledczy wskazują na fascynujący wzrost roli rosyjskich prawników, którzy aktywnie wpływają na procesy legislacyjne w „niestabilnych” krajach afrykańskich, dostosowując lokalne prawo do rosyjskich interesów gospodarczych.
Gromadzenie danych: W Mali SWR zajmuje się monitorowaniem ruchów dyplomatycznych i militarnych USA oraz Francji, dostarczając juncie informacje wywiadowcze w zamian za koncesje i wpływy.
Bilans ekonomiczny: Duże nakłady, trudne zyski
Mimo sprawnego przejęcia struktur Wagnera i ogromnych nakładów na propagandę, Moskwa napotyka trudności w przekuwaniu sukcesów politycznych na realny kapitał.
Pułapka memorandum: Rosja masowo podpisuje listy intencyjne i protokoły ustaleń, jednak wiele z tych umów nie przekłada się na dochodowe przedsięwzięcia komercyjne.
Konkurencja wewnętrzna: Śledztwo ujawnia tarcia między SWR a wywiadem wojskowym (GRU) i Ministerstwem Obrony. Rywalizacja o wpływy w miejscach takich jak Republika Środkowoafrykańska utrudnia spójne zarządzanie aktywami.
Wnioski: Nowa era hybrydowa
Przejęcie operacji Wagnera przez SWR pokazuje, że Rosja gra w Afryce „na dłuższą metę”. Wykorzystując słabości lokalnych instytucji i nastroje antykolonialne, Moskwa buduje sieć zależności, która ma zapewnić jej surowce i poparcie dyplomatyczne, nawet jeśli bezpośrednie korzyści finansowe są na razie ograniczone.