HARARE, 25 lutego 2026 r. – Ministerstwo Górnictwa Zimbabwe ogłosiło w środę wprowadzenie natychmiastowego i całkowitego zakazu eksportu wszystkich surowców mineralnych oraz koncentratu litu. Decyzja ta, motywowana interesem narodowym, stanowi drastyczne zacieśnienie kontroli państwa nad zasobami kluczowymi dla globalnych sektorów czystej energii, elektroniki oraz obronności.
Koniec eksportu surowców: Szok dla branży
Minister górnictwa, Polite Kambamura, podkreślił, że rząd oczekuje pełnej współpracy ze strony przemysłu wydobywczego.
Natychmiastowa wykonalność: Zakaz wszedł w życie z chwilą ogłoszenia i obejmuje również surowce, które w momencie publikacji komunikatu znajdowały się już w transporcie.
Przyspieszenie terminów: Pierwotnie zakaz eksportu koncentratów litu miał zacząć obowiązywać dopiero w styczniu 2027 roku. Przyspieszenie tego terminu o blisko rok stawia zagraniczne firmy wydobywcze w trudnej sytuacji logistycznej i operacyjnej.
Strategiczny cel: Przetwórstwo na miejscu
Głównym motywem decyzji rządu w Harare jest wymuszenie na inwestorach budowy zakładów rafinacji i wzbogacania kruszców bezpośrednio w Zimbabwe.
Największe rezerwy w Afryce: Zimbabwe posiada największe na kontynencie zasoby litu, które do tej pory były wysyłane głównie do Chin w formie nieprzetworzonej.
Wpływ na PKB: Górnictwo odpowiada za 14,3% produktu krajowego brutto Zimbabwe. Rząd liczy, że przejście od eksportu surowców do eksportu produktów uszlachetnionych znacząco zwiększy wpływy do budżetu i stworzy nowe miejsca pracy.
Zabezpieczenie metali ziem rzadkich: Posunięcie to wpisuje się w globalny trend „nacjonalizmu surowcowego”, w ramach którego państwa posiadające złoża strategiczne starają się przejąć większą część zysków z łańcucha dostaw technologii zielonej energii i sprzętu wojskowego.
Kontekst globalny i reakcja rynków
Nagła decyzja Zimbabwe może wywołać wstrząsy na rynkach surowców krytycznych, szczególnie w sektorze produkcji baterii do pojazdów elektrycznych (EV).
Presja na Chiny: Jako główny odbiorca litu z Zimbabwe, chińskie rafinerie będą zmuszone do renegocjacji umów lub przyspieszenia inwestycji w infrastrukturę przetwórczą na terenie Afryki.
Bezpieczeństwo energetyczne: Kolejne ograniczenie podaży surowców mineralnych może wpłynąć na ceny komponentów systemów OZE (odnawialnych źródeł energii) na całym świecie.
Źródło: https://www.africanews.com/2026/02/25/zimbabwe-bans-all-raw-mineral-exports-with-immediate-effect/