W skrócie:
Tempo wzrostu stopy bezrobocia w Australii wywołało ostrzeżenia przed możliwą recesją.
Niepublikowane wcześniej badania Banku Rezerw Australii (RBA) pokazują, że ekonomiści banku centralnego testowali wskaźnik recesji znany jako „reguła Sahm”.
Co dalej?
Badacze RBA twierdzą, że reguła Sahm może być lepszym wskaźnikiem recesji niż tradycyjna „recesja techniczna”.
Stopa bezrobocia w Australii wzrosła do najwyższego poziomu od pięciu lat, budząc obawy, że walka Banku Rezerw z inflacją może wepchnąć gospodarkę w recesję.
Część ekonomistów ocenia jednak, że szczególny wskaźnik recesji, śledzący tempo wzrostu bezrobocia, może zostać uruchomiony już w grudniu, jeśli bezrobocie utrzyma obecne tempo wzrostu.
Tak zwana reguła Sahm, opracowana przez byłą ekonomistkę amerykańskiej Rezerwy Federalnej Claudię Sahm, jest wskaźnikiem wczesnego ostrzegania zaprojektowanym do szybkiego wykrywania recesji na podstawie zmian na rynku pracy.
Wychwytuje ona okresy dolegliwości zbliżonych do recesji dla pracowników — gdy bezrobocie rośnie szybko w krótkim czasie — które mogą wystąpić wtedy, gdy aktywność gospodarcza jest słaba, ale jeszcze nie na tyle słaba, by spełnić bardziej tradycyjną definicję recesji.
Ekonomiści Banku Rezerw zgadzają się, że jest to bardziej użyteczna definicja recesji dla decydentów, ponieważ dostarcza wcześniejszego sygnału ostrzegawczego, że w gospodarce dzieje się coś niepokojącego.
Bezrobocie w Australii szybko rośnie
Stopa bezrobocia w Australii skoczyła w październiku do 4,9 procent — najwyższego poziomu od 2021 roku. Był to wynik wyższy od oczekiwań ekonomistów.
W ubiegłym miesiącu ubyło niemal 44 tysiące miejsc pracy, w wyniku czego ponad 750 tysięcy Australijczyków pozostaje bez zatrudnienia.
W wyłącznym wywiadzie dla ABC dr Sahm wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem przy ocenie ryzyka recesji większe znaczenie ma tempo wzrostu bezrobocia niż sam miesięczny poziom tej stopy.
„Zmiany stopy bezrobocia, szczególnie w ciągu ostatniego roku, są prawdziwym sygnałem ostrzegawczym i często obserwujemy, że gdy bezrobocie raz zacznie rosnąć” — powiedziała.
„Nawet przy dość umiarkowanym wzroście może zacząć narastać jak kula śnieżna”.
„Widzimy kraje wpadające w recesję zarówno wtedy, gdy stopa bezrobocia jest wysoka, jak i wtedy, gdy jest stosunkowo niska”.
Zapytana, czy Australia może przekroczyć jej próg „recesji” w ciągu sześciu do dwunastu miesięcy, dr Sahm odparła, że jest to możliwe.
„Jest całkowicie możliwe, że właśnie w tym kierunku to zmierza” — stwierdziła.
„Pytanie brzmi: czy bank centralny zdoła wystarczająco schłodzić gospodarkę i opanować inflację, nie tracąc jednocześnie kontroli nad rynkiem pracy?”.
Dodała, że jeśli rosnące bezrobocie nabierze rozpędu, może „napędzać samo siebie, a bezrobocie może wzrosnąć znacznie bardziej”.
„Więc to jest ryzyko. To realne ryzyko. Banki centralne mają długą historię przesadzania z zacieśnianiem i kończy się to recesją”.
RBA rozważał zastosowanie reguły Sahm w australijskiej gospodarce
W odniesieniu do gospodarki Australii reguła Sahm działa w następujący sposób:
Bierze się średnią stopę bezrobocia z ostatnich trzech miesięcy — jeśli wynik ten jest o 0,75 punktu procentowego wyższy od najniższej stopy bezrobocia odnotowanej w ciągu ostatnich 12 miesięcy, prawdopodobnie rozpoczyna się recesja.
Według tych wyliczeń odczyt dla Australii wynosi obecnie 0,6 punktu procentowego, więc nie przekroczył jeszcze progu 0,75 punktu procentowego.
Stacja ABC dotarła również do niepublikowanej wcześniej notatki badawczej Banku Rezerw ze stycznia 2020 roku, która pokazuje, że analitycy RBA rozważali zastosowanie reguły Sahm na australijskim rynku pracy na kilka miesięcy przed tym, jak sześć lat temu do Australii dotarł COVID-19.
W Stanach Zjednoczonych próg reguły Sahm wynosi 0,5 punktu procentowego.
Gdy jednak badacze RBA zaczęli testować tę regułę na australijskich danych, doszli do wniosku, że próg 0,75 punktu procentowego będzie bardziej odpowiedni dla gospodarki Australii.
Stwierdzili, że reguła bez trudu wykrywała bardziej tradycyjne „recesje techniczne” w Australii na początku lat 80. i 90., ale zaklasyfikowałaby również pęknięcie bańki internetowej w 2001 roku oraz globalny kryzys finansowy jako „łagodne” recesje.
Jak ocenili, odpowiadało to rzeczywistości, ponieważ bezrobocie rosło w tamtych okresach wystarczająco szybko, by wywołać u australijskich pracowników odczuwalne skutki recesji.
Poniższy wykres pokazuje, co mieli na myśli badacze RBA:
Próg 0,75 wyznacza pozioma linia przerywana. Szare kolumny oznaczają recesje techniczne.
Za każdym razem, gdy stopa bezrobocia przekracza poziomą linię przerywaną, mamy do czynienia z recesją według reguły Sahm.
Badacze RBA omówili regułę Sahm również w oficjalnym opracowaniu z 2024 roku.
Czy Australia jest już w recesji?
W Australii tradycyjnie definiuje się „recesję techniczną” jako sześć kolejnych miesięcy kurczenia się produkcji gospodarczej.
Jednak stosując tę definicję, decydenci mogą nie być w stanie potwierdzić wejścia gospodarki w recesję techniczną nawet przez dziewięć miesięcy od jej faktycznego początku.
Część ekonomistów wskazuje również, że definicja „recesji technicznej” może nie oddawać szkód wywołanych osłabieniem gospodarczym lub gwałtownymi, lecz krótkimi spadkami.
Niezależny ekonomista Saul Eslake wskazuje na rok 1974, kiedy australijska gospodarka skurczyła się o 2 procent w ciągu jednego kwartału, ale nie spełniła kryterium dwóch kwartałów z rzędu.
Eslake powiedział ABC, że reguła Sahm stanowi dobre wczesne ostrzeżenie przed możliwą recesją, eliminując konieczność czekania na dane o PKB, które potwierdzają spowolnienie wiele miesięcy po fakcie.
Według niego poleganie na danych o PKB przy identyfikowaniu spowolnienia oznacza, że „tak naprawdę patrzy się w lusterko wsteczne zamiast przez przednią szybę, żeby zobaczyć, co się dzieje”.
Nawet prezes RBA Michele Bullock przyznała, że ludzie mogą wkrótce mieć wrażenie, iż żyją w recesji, nawet jeśli nie zostanie ona odnotowana w statystykach PKB.
Na początku tego miesiąca, po piątej w tym roku podwyżce stóp procentowych, powiedziała, że gospodarka prawdopodobnie „wyraźnie” spowolni w nadchodzących miesiącach.
„Sprawi to, że ludzie będą mieli wrażenie, iż to recesja, ponieważ będą czuć się biedniejsi” — przyznała.
Czy RBA może wepchnąć Australię w recesję?
Po ubiegłotygodniowych danych pokazujących skok bezrobocia do 4,9 procent w październiku wskaźnik systematycznie zbliża się do progu 0,75 punktu procentowego.
Eslake stwierdził, że jeśli stopa bezrobocia będzie nadal rosła w takim samym średnim tempie jak w ostatnich sześciu miesiącach (o 0,06 punktu procentowego miesięcznie), australijska wersja reguły Sahm zostanie uruchomiona w grudniu.
Dodał, że jeśli tak się stanie, potwierdzą to dane o bezrobociu opublikowane 21 stycznia.
Eslake zastrzegł, że nie prognozuje uruchomienia reguły Sahm w grudniu, ale wskazał to jako potencjalne ryzyko.
„Gdyby do tego doszło, z pewnością zmieniłoby to debatę gospodarczą w Australii i wywołało pytania, czy RBA nie przesadził z zacieśnianiem polityki pieniężnej” — napisał.
Nadmierne podwyżki stóp procentowych postrzega jako jedną z potencjalnych przyczyn spowolnienia, którego można było uniknąć.
Bank Rezerw Australii deklaruje, że na tym etapie nie prognozuje recesji.
W październiku główna ekonomistka RBA Sarah Hunter powiedziała podczas wysłuchania parlamentarnego, że wskaźniki gospodarcze Australii nie sugerują zbliżającej się w najbliższym czasie recesji.
Źródło: ABC News

