Decyzja rządu w Lusace z 16 lutego 2026 roku to reakcja na ogłoszenie przez prezydenta Cyrila Ramaphosę stanu klęski żywiołowej w RPA. W obliczu wirusa, który opanował wszystkie dziewięć prowincji RPA, Zambia wybrała drastyczną izolację, by ratować własne stada.
1. Paraliż handlowy: Co dokładnie objął zakaz?
Zambijskie Ministerstwo Rybołówstwa i Hodowli nie ograniczyło się tylko do żywego inwentarza. Blokada jest totalna i obejmuje:
Produkty wysokiego ryzyka: Pasze, skóry, trofea myśliwskie oraz nabiał (ser, mleko).
Blokada tranzytu: To najbardziej bolesny cios – produkty z RPA nie mogą przejechać przez Zambię do Demokratycznej Republiki Konga (DRK), co odcina Pretorię od jej najbardziej dochodowych rynków lądowych.
Cofnięcie pozwoleń: Wszystkie wydane wcześniej zgody na import straciły ważność w trybie natychmiastowym.
2. RPA: Logistyczny wyścig z czasem
Prezydent Ramaphosa określił obecną epidemię jako „najgorszą w historii kraju”. Aby odzyskać zaufanie sąsiadów, RPA uruchamia gigantyczną operację medyczną:
Masowe szczepienia: Cel to zaszczepienie 14 milionów sztuk bydła w ciągu roku. Wymaga to podania dwóch dawek każdemu zwierzęciu, co daje niewyobrażalną liczbę 28 milionów iniekcji.
Globalny most medyczny: Ponieważ lokalne zakłady Onderstepoort nie nadążają z produkcją, RPA importuje szczepionki z Botswany, Turcji i Argentyny.
Kwarantanna: Prowincje Przylądkowe (Zachodnia i Północna) wprowadziły blokady dróg, by uniemożliwić nielegalny transport zakażonych zwierząt między farmami.
3. Geopolityczny efekt domina: Cios w „Plan Mattei” i Chiny
Kryzys w RPA ma reperkusje wykraczające poza Afrykę.
Chiński ban: Eksport południowoafrykańskiej wołowiny do Chin już wcześniej spadł o blisko 70%. Decyzja Zambii to „ostatni gwóźdź do trumny” dla nadziei na szybkie odbicie eksportowe w 2026 roku.
Bezpieczeństwo żywnościowe: Odcięcie dostaw z RPA spowoduje gwałtowny wzrost cen mięsa w Zambii i Zimbabwe. To otwiera rynek dla eksporterów z Ameryki Południowej, co może trwale zmienić układ sił handlowych w regionie.
Biosecurity jako nowa dyplomacja: Przykład Zambii pokazuje, że w 2026 r. zdolność do szybkiego uszczelnienia granic biologicznych jest równie ważna jak obrona militarna.