DIDI CHAILURI, 24 lutego 2026 r. – Każdej wiosny gruzińska wioska Didi Chailuri w regionie Kachetia budzi się w akompaniamencie hałasu i ferii barw. Wszystko za sprawą Berikaoba – archaicznego festiwalu płodności, którego korzenie sięgają czasów przedchrześcijańskich. Po dekadach marginalizacji w czasach radzieckich, to unikalne widowisko maskowe ponownie stało się sercem lokalnej społeczności.
Rytuał: Błoto, baty i dary
Centralną postacią festiwalu są berikas – zamaskowani wykonawcy, którzy według tradycji zbiegają ze wzgórz, by opanować ulice wioski. Ich obecność jest głośna i dynamiczna, niosąc ze sobą symbolikę odrodzenia przyrody.
Przebieg widowiska: Wykonawcy krzyczą, strzelają z batów i nacierają się błotem. Następnie pukają do bram domostw, zbierając od mieszkańców tradycyjne dary: chleb, wino oraz słodycze.
Etos wykonawcy: Nika Saginashvili, który wciela się w postać berika od 16 lat, podkreśla, że rola ta wymaga ogromnej wytrzymałości. „Berika musi biec bez względu na pogodę, ale ma jedną żelazną zasadę: nigdy nie może przestraszyć dziecka” – zaznacza.
Odrodzenie tradycji: Rola lokalnych liderów
Współczesna popularność Berikaoba to zasługa oddolnych inicjatyw, które uratowały festiwal przed całkowitym zanikiem.
Postać kluczowa: Inicjatorką odrodzenia święta była lokalna nauczycielka, Eka Veshapidze. Dzięki swojej determinacji zorganizowała sąsiadów i zaangażowała młodzież, sprawiając, że starożytny obyczaj stał się atrakcyjny dla nowego pokolenia.
Wspólnotowe świętowanie: Finał festiwalu odbywa się wieczorem, gdy cała wioska zasiada do wspólnej uczty. Na stołach pojawiają się lokalne specjały, takie jak kada (słodkie ciasto) i pelamushi (deser z soku winogronowego), a mieszkańcy biorą udział w tradycyjnych zapasach chidaoba.
Perspektywa 2026: Dziedzictwo jako fundament tożsamości
W dniu 24 lutego 2026 r. eksperci ds. kultury wskazują, że Berikaoba w Didi Chailuri jest przykładem udanej rewitalizacji niematerialnego dziedzictwa narodowego Gruzji.
Turystyka kulturowa: Festiwal przyciąga coraz więcej gości z zagranicy, poszukujących autentycznych doświadczeń etnograficznych w regionie Kachetii.
Symbolika odporności: Przetrwanie pogańskiego rytuału w silnie chrześcijańskim i postradzieckim społeczeństwie świadczy o głębokim zakorzenieniu tradycji w mentalności gruzińskich górali.