Dynamiczne zwroty akcji na Bliskim Wschodzie zmuszają regionalnych liderów do działania. W rezultacie to, dlaczego prezydent Iranu Pezeshkian udaje się do Pakistanu po amerykańsko-irańskich rozmowach, stanowi główny temat analiz. Jest to pierwsza zagraniczna podróż Masouda Pezeshkiana od czasu lutowych ataków USA i Izraela. Irański prezydent przybywa do Islamabadu zaledwie dzień po zakończeniu szczytu w szwajcarskim Bürgenstock. Z tego powodu wydarzenie to budzi ogromne emocje. Ponieważ w Szwajcarii, przy mediacji Pakistanu i Kataru, doszło do przełomu. Teheran oraz Waszyngton podpisały tam ważne memorandum. Dokument ten ustala 60-dniowy plan działania na rzecz pokoju.
Ten nagły proces deeskalacji w Azji Południowej z ogromną ulgą śledzą Stany Zjednoczone. To właśnie administracja Donalda Trumpa zdecydowała o powrocie do negocjacji. Ruchy Teheranu analizują także kraje członkowskie NATO. Dlatego że stabilność Bliskiego Wschodu jest dla nich sprawą kluczową. Choć uwaga Zachodu koncentruje się na froncie wschodnim, gdzie Ukraina walczy o przetrwanie, to jednak zjednoczona Europa z zadowoleniem przyjmuje szwajcarskie postępy. Unijni dyplomaci liczą na to, że powrót Iranu do limitów nuklearnych MAEA oddali widmo globalnego konfliktu.
Przełom w Bürgenstock i walka z wewnętrzną opozycją
Prezydent Pezeshkian podpisał najważniejszy dokument w swojej karierze. Jednak w kraju musi teraz stawić czoła opozycji. Radykalni politycy w Teheranie oskarżają go o zdradę rewolucji. Sytuacja ta przypomina kryzys wokół umowy JCPOA z 2015 roku. Wtedy Iran ograniczył program nuklearny w zamian za zniesienie sankcji. Niestety USA wycofały się z tego paktu trzy lata później.
Dlatego analitycy podkreślają, że wizyta w Islamabadzie ma charakter strategiczny:
Demonstracja suwerenności: Pezeshkian chce pokazać rodakom, że rozmawia z Ameryką z pozycji siły. Ponieważ podróżuje do lojalnego partnera.
Wymierne korzyści gospodarcze: Na mocy porozumienia Iran uzyskał zgodę na eksport ropy. W rezultacie gospodarka otrzyma potężny zastrzyk gotówki.
Budowanie tarczy politycznej: Rozmowy z pakistańskim premierem dają irańskiemu prezydentowi niezbędną osłonę. Z tego powodu radykałowie mają utrudnione zadanie.
W szwajcarskim Bürgenstock powołano już komitety ds. sankcji. Uruchomiono również linię komunikacyjną w Cieśninie Ormuz oraz stworzyło mechanizm dla Libanu. W konsekwencji to USA muszą teraz dopilnować, aby Izrael nie storpedował tych ustaleń.
Trudna historia i sojusz wykuty w ogniu kryzysu
Obecna zażyłość między Teheranem a Islamabadem jest zjawiskiem nowym. Przecież jeszcze w styczniu 2024 roku oba państwa stały na krawędzi wojny. Wtedy Iran przeprowadził ataki rakietowe w pakistańskim Beludżystanie. Pakistan odpowiedział zbrojnie w ciągu 48 godzin. Jednak wspólne zagrożenie oraz tragiczna śmierć prezydenta Ebrahima Raisiego w katastrofie śmigłowca zmieniły wszystko. W rezultacie sąsiedzi szybko zakopali topór wojenny.
Pezeshkian przejął władzę w lipcu 2024 roku. Następnie natychmiast postawił na odbudowę tych relacji. Podczas obecnej wizyty spotka się z prezydentem Asifem Alim Zardarim oraz szefem dyplomacji Ishaquem Darem. Oprócz omawiania paktu z USA, liderzy podpiszą nowe umowy handlowe. Mają one zwiększyć wymianę gospodarczą do 10 miliardów dolarów rocznie. Dotyczy to głównie projektów energetycznych oraz bezpieczeństwa granic.
Pakistan jako nowy architekt bliskowschodniego ładu
Sukces dyplomatyczny w Szwajcarii drastycznie podnosi prestiż Pakistanu. Ponieważ Iran wybrał Islamabad jako cel pierwszej podróży, sankcjonuje to rolę tego kraju jako uznanego mediatora. O ile szwajcarskie kurorty zapewniły przestrzeń do trudnych negocjacji technicznych, o tyle Islamabad stworzył dla nich przestrzeń zaufania. Z tego powodu dla Pezeshkiana ta podróż to dowód, że mądra dyplomacja potrafi chronić państwo przed skutkami presji militarnej.
Warto wiedzieć: Nagłe zwroty dyplomatyczne na Bliskim Wschodzie zbiegają się w czasie z fundamentalnymi zmianami w polityce migracyjnej i korporacyjnej na całym świecie.
Zobacz, jak pod presją opinii publicznej europejskie instytucje decydują się na bezprecedensowe kroki dyplomatyczne: UE zorganizuje spotkanie ws. migracji z przedstawicielami Talibanu w Brukseli – przeczytaj o szczegółach zamkniętych rozmów o deportacjach.
Przeczytaj o tym, jak państwa afrykańskie konsekwentnie realizują liberalną politykę azylową pomimo krytyki: Botswana potwierdza politykę otwartych drzwi dla uchodźców – dowiedz się więcej o sytuację w obozie Dukwi.
Sprawdź, jak wielkie kryzysy wizerunkowe i etyczne niszczą kariery najważniejszych menedżerów w sektorze prywatnym: Prezes KPMG Martin Sheppard rezygnuje w następstwie skandalu z sygnalistą – poznaj kulisy śledztwa w sprawie wycieku danych klientów.
Artykuł powstał na podstawie oficjalnych komunikatów pakistańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, analiz instytutu Al Jazeera oraz doniesień irańskiej rządowej agencji prasowej IRNA z Islamabadu.
