AUKUS na dobrej drodze, ale po pięciu latach stoi w obliczu poważnych wyzwań, jak twierdzą jego architekci

Pakt AUKUS (AUKUS – porozumienie między Australią, Wielką Brytanią i Stanami Zjednoczonymi w zakresie wymiany technologii obronnych, obejmujące m.in. współpracę przy tworzeniu australijskiej floty okrętów podwodnych z napędem jądrowym, ogłoszone 15 września 2021) zmusił Stany Zjednoczone do zmierzenia się z ich „głęboko niewystarczającą” zdolnością do budowy i utrzymania okrętów podwodnych marynarki wojennej, ale ostatnie postępy powinny wzbudzić zaufanie do porozumienia obronnego, mówi były wysoki rangą urzędnik Białego Domu.
AUKUS na dobrej drodze, ale po pięciu latach stoi w obliczu poważnych wyzwań, jak twierdzą jego architekci
W skrócie:
Byli wysocy rangą urzędnicy obrony z Australii, USA i Wielkiej Brytanii ocenili stan paktu AUKUS pięć lat po jego ogłoszeniu.
Pakt ma na celu uzbrojenie Australii w okręty podwodne o napędzie atomowym, ale wolne tempo budowy okrętów podwodnych w USA od dawna budzi obawy.
„Jedną z najważniejszych konsekwencji AUKUS jest to, że zmusił nas do głębokiego przyjrzenia się naszym zdolnościom i infrastrukturze okrętów podwodnych” – powiedział były zastępca sekretarza stanu USA Kurt Campbell.
Pakt AUKUS zmusił Stany Zjednoczone do zmierzenia się z ich „głęboko niewystarczającą” zdolnością do budowy i utrzymania okrętów podwodnych marynarki wojennej, ale ostatnie postępy powinny wzbudzić zaufanie do porozumienia obronnego, mówi były wysoki rangą urzędnik Białego Domu.
Pięć lat po ogłoszeniu paktu między Australią, USA i Wielką Brytanią, trzej jego kluczowi architekci ocenili jego postępy w osiąganiu celów, które obejmują uzbrojenie Australii w okręty podwodne o napędzie atomowym w celu odstraszenia chińskiej agresji w regionie Indo-Pacyfiku.
Były zastępca sekretarza stanu USA Kurt Campbell, były sekretarz obrony Australii Greg Moriarty i były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Wielkiej Brytanii Sir Stephen Lovegrove zgodnie stwierdzili, że są zadowoleni z dotychczasowych osiągnięć.
Przyznali jednak również, że AUKUS nadal stoi w obliczu poważnych wyzwań, zwłaszcza w zakresie niedoborów siły roboczej i opóźnień w budowie okrętów podwodnych.
„Sam pamiętam, jak stawiałem czoła wyzwaniom w tym procesie, myśląc, że nigdy ich nie pokonamy, że to było po prostu zbyt trudne” – powiedział pan Campbell.
„Zbyt wiele biurokratycznych, wiecie, przeszkód, za mało pieniędzy, za mało woli politycznej. Za każdym razem je pokonaliśmy”.
Jednym z pytań, które uporczywie dręczy AUKUS, jest to, czy USA są w stanie zrealizować swój plan przekazania Australii kilku okrętów podwodnych klasy Virginia do 2030 roku.
Przez lata amerykańskie stocznie budowały okręty zbyt wolno, aby utrzymać amerykańską flotę na docelowych poziomach.
To z kolei wzbudziło obawy, że USA nie będą miały okrętów podwodnych do udostępnienia Australii.
„Jedną z najważniejszych konsekwencji AUKUS jest to, że zmusił nas do głębokiego przyjrzenia się naszym zdolnościom i infrastrukturze okrętów podwodnych” – powiedział pan Campbell.
„Pod wieloma względami brakowało nam zdolności do naprawiania okrętów podwodnych, ponownego wypuszczania ich w morze i budowania nowych.
„Ale fakt, że zaszliśmy tak daleko, daje mi dodatkową pewność, że to, co nas czeka, pozwoli nam pokonać te wyzwania.
„Skupiliśmy się zarówno na AUKUS, ale także, jak sądzę, bardziej wewnętrznie zwróciliśmy uwagę na nasze narodowe, suwerenne zdolności okrętów podwodnych i traktujemy to na szczeblu krajowym znacznie poważniej niż cztery czy pięć lat temu”.
Wysiłki na rzecz przyspieszenia budowy okrętów
Niektóre analizy sugerują, że produkcja okrętów podwodnych w USA raczej zwalnia, niż przyspiesza.
USA inwestują intensywnie w poprawę tempa budowy, a Australia wnosi do tego wysiłku ponad 4 miliardy dolarów.
„Administracja Trumpa doprowadziła do ogromnych inwestycji w bazę przemysłową okrętów podwodnych” – powiedział pan Moriarty, który jest obecnie ambasadorem Australii w Waszyngtonie.
„Podjęto kilka kroków w celu przyspieszenia zdolności stoczniowych”.
W Australii, jak powiedział pan Moriarty, niedobory wykwalifikowanej siły roboczej pozostają znaczącą przeszkodą.
Ale setki australijskich żołnierzy zostało już przeszkolonych w USA, a także na pokładach wizytujących amerykańskich i brytyjskich okrętów podwodnych w Zachodniej Australii, powiedział.
„Zawsze są strapienia i bóle głowy, ale kiedy myślę wstecz pięć lat, jestem naprawdę mile zaskoczony tym, jak wiele osiągnęliśmy”.
Dyskusję panelową zorganizowało Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych w Waszyngtonie.
Think tank przedstawił również własną analizę z okazji piątej rocznicy AUKUS.
Zauważono w niej, że pierwsze lata paktu dotyczyły „głównie budowania instytucji i infrastruktury, z których obie są obecnie znaczące”.
„AUKUS, według wszelkich sprawiedliwych ocen, poczynił prawdziwe postępy – większe niż przewidywali sceptycy po obu stronach Pacyfiku” – stwierdzono w raporcie CSIS.
„Ale przekształcenie piątej rocznicy w coś, co przetrwa, wymaga jeszcze, jak mawiają Australijczycy, sporo wysiłku.
„To, co jeszcze się nie wydarzyło – co nie mogło się jeszcze wydarzyć, biorąc pod uwagę zaangażowane harmonogramy – to faktyczne nagromadzenie okrętów, czujników i obecności wystarczającej do stworzenia dylematów [dla przeciwników], które to partnerstwo miało stwarzać.
„To jest rozmowa, która jeszcze musi się odbyć w Waszyngtonie, Canberze i Londynie”.