Kulisy międzynarodowej dyplomacji i polityki militarnej Białego Domu coraz częściej przypominają teatr iluzji, w którym fakty ustępują miejsca głośno powtarzanym oskarżeniom. W środę opinia publiczna z uwagą śledziła komentarze ekspertów po decyzji Kongresu w sprawie ograniczenia uprawnień wojennych. Wybitny analityk Gwynne Dyer bezlitośnie obnaża mechanizmy manipulacji, jakimi posługuje się Waszyngton. Zwraca uwagę, że Tulsi Gabbard – była Dyrektor Wywiadu Narodowego – zaledwie dwa miesiące temu zapewniała Kongres, iż amerykańskie agencje wywiadowcze nie znalazły dowodów na budowę bomby atomowej przez Teheran.
Ta nagła zmiana narracji budzi głębokie zaniepokojenie na całym świecie. Sprawę uważnie analizuje Europa, dla której stabilność na Bliskim Wschodzie to kwestia kluczowa ze względów energetycznych i migracyjnych. Oficjalne stanowisko zajmują też Stany Zjednoczone, gdzie administracja Donalda Trumpa próbuje uciszyć krytyków i narzucić własną interpretację faktów. Choć światowe media żyją głównie dramatycznymi doniesieniami z frontu, gdzie Ukraina broni swojej suwerenności przed rosyjską agresją, to rządy państw NATO z niepokojem patrzą na destabilizację systemu kontroli zbrojeń. Ponieważ Pentagon ignoruje raporty własnych ekspertów, wiarygodność zachodnich struktur obronnych staje pod dużym znakiem zapytania.
Co się właśnie wydarzyło?
Prezydent Donald Trump publicznie uznał ustalenia własnego wywiadu za błędne. Jego zdaniem Teheran mógłby zdobyć bombę atomową w ciągu zaledwie dwóch do czterech tygodni. To nieprawdopodobne twierdzenie posłużyło jako główne uzasadnienie dla niesprowokowanego ataku na Iran z 28 lutego. Co ciekawe, Tulsi Gabbard po okresie milczenia nagle poparła narrację Białego Domu. Stwierdziła, że republikańskie obawy są słuszne, a Iran może wyprodukować broń w kilka miesięcy. Dyer nazywa tę nagłą lojalność postawą tak głupią, że aż obraźliwą dla inteligencji obywateli.
Analitycy zadają dziś kluczowe pytania:
Sprzeczność logiczna: Jak to możliwe, że państwo bez aktywnego programu nuklearnego w marcu 2026 roku nagle staje się o krok od bomby?
Kreowanie faktów: Dlaczego zarzuty powtarzane wielokrotnie przez polityków stają się w mediach powszechnie uznawaną prawdą?
Poszlaki zamiast twardych danych: Gdzie podziały się realne dowody, skoro dotychczasowe argumenty Waszyngtonu są czysto poszlakowe?
Czy to oznacza koniec wojny?
Niezupełnie, ponieważ Trump postawił Iranowi twarde ultimatum. Dał władzom w Teheranie maksymalnie dwa tygodnie na podpisanie nowej umowy pod groźbą wznowienia pełnoskalowych działań wojennych. Warto jednak przypomnieć tło historyczne tego konfliktu. W 2004 roku najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei, wydał oficjalną fatwę zakazującą muzułmanom używania broni jądrowej ze względów religijnych. Choć rozróżniał on kwestie zakazu użycia od posiadania broni jako straszaka, Iran rygorystycznie przestrzegał porozumienia nuklearnego z 2015 roku podpisanego przez Baracka Obamę. Sytuacja załamała się dopiero wtedy, gdy premier Izraela Benjamin Netanjahu przekonał Trumpa do zerwania umowy w 2018 roku.
Dlaczego więc to ma znaczenie?
Po zerwaniu paktu przez Amerykanów, Teheran przez lata czekał na reakcję pozostałych sygnatariuszy. Gdy to nie przyniosło skutku, Irańczycy podjęli ryzykowną grę – zaczęli powoli zwiększać poziom wzbogacania uranu z 20 do 60 procent. O każdym kroku informowali jednak świat z wyprzedzeniem. Nie chcieli porzucać traktatu, lecz zmusić inne mocarstwa do powrotu do negocjacji. To dało pretekst wrogim rządom do ogłoszenia, że Iran buduje bombę. W rzeczywistości, nawet przed atakami sprzed jedenastu tygodni, kraj ten dzieliły co najmniej dwa lata ciężkiej pracy od stworzenia działającego ładunku.
Dlaczego Republikanie stają po stronie Demokratów?
Opozycja wobec polityki Trumpa rośnie, ponieważ wielu polityków dostrzega, że ta wojna jest nielegalna. Gwynne Dyer wprost nazywa Donalda Trumpa i Benjamina Netanjahu samozwańczymi stróżami prawa i zbrodniarzami wojennymi. Choć irański reżim jest powszechnie uznawany za tyrański, skorumpowany i morderczy, nie usprawiedliwia to łamania prawa międzynarodowego przez USA. Z tego powodu część Republikanów woli zaryzykować konflikt z Białym Domem, niż firmować swoim nazwiskiem operację, która cieszy się poparciem zaledwie co czwartego Amerykanina.
Jak zareagował Trump?
Prezydent odrzuca wszelką krytykę, a sprzeciw Kongresu nazwał działaniem na szkodę państwa, które ułatwia zadanie Teheranowi. Zapowiedział, że nie zamierza rezygnować z presji militarnej i doprowadzi do podpisania układu na amerykańskich warunkach.
Czy układ pokojowy nie został już zawarty?
Nie, sytuacja jest daleka od trwałego pokoju. Podpisany niedawno protokół ustaleń to jedynie kruche zawieszenie broni. Rozmowy techniczne w Szwajcarii trwają, ale wymagają przełamania ogromnej nieufności między obiema stronami konfliktu.
Co dalej?
Środowe spotkanie Donalda Trumpa z senatorami na Kapitolu pokaże, jak głęboki jest rozłam w partii rządzącej. Administracja potrzebuje miliardów dolarów na kontynuowanie operacji militarnych, ale amerykańscy parlamentarzyści, mając przed oczyma zbliżające się wybory połówkowe, stają się coraz bardziej sceptyczni wobec zapewnień Białego Domu o rzekomym zagrożeniu nuklearnym.
Manipulacje informacyjne wokół Bliskiego Wschodu i nagłe kryzysy w stolicach mocarstw pokazują, jak niestabilna jest współczesna architektura bezpieczeństwa.
Zobacz, jak na tle kryzysu w Waszyngtonie wyglądają dramatyczne wydarzenia w Europie: Ogień w sercu Madrytu: Eksplozja i pożar w wieżowcu Torre Moeve – sprawdź szczegóły ewakuacji drugiego co do wysokości drapacza chmur w Hiszpanii.
Przeczytaj o bezprecedensowym buncie amerykańskich parlamentarzystów przeciwko Białemu Domowi: Kongres USA przyjmuje rezolucję wstrzymującą działania wojskowe w Iranie, ale nie spodziewaj się końca wojny – dowiedz się więcej o wynikach sensacyjnego głosowania w Senacie.
Sprawdź, jak dyplomatyczną układankę na Bliskim Wschodzie próbuje zmienić wizyta irańskiego prezydenta u sąsiadów: Dyplomatyczna ofensywa w Islamabadzie: Masoud Pezeshkian szuka pokoju w Pakistanie – przeczytaj raport z misji pokojowej.
Artykuł powstał na podstawie analizy geopolitycznej Gwynne’a Dyera, jawnych sprawozdań wywiadowczych Tulsi Gabbard dla Kongresu USA, dokumentacji traktatu nuklearnego z 2015 roku oraz oficjalnych oświadczeń Białego Domu.
